آخرین اخبار نشریه
  • معرفي نشريه
    تخصصی

    به نام خدا

    مصاحبه اختصاصی خبرگزاری ایکنا با مدیر مسوول نشریه 

    به گزارش ایکنا؛ این مجله با هدف جبران خلا‌های موجود علمی در زمینه قرآن و حدیث و ایجاد بستری برای محققان جوان حوزه وارد عرصه نشر شده است به همین دلیل این مجله شرط داشتن عنوان «دکتر» برای نشر مقاله را ندارد و تاکید بیشتر بر محتوای علمی دارد.

    سرویس حوزه‌های علمیه ایکنا گفت‌وگویی دوستانه و صمیمانه را با حجت‌الاسلام والمسلمین محمد مهدی احسانی‌فر، مدیر مسئول مجله دانش­‌ها و آموزه‌­های قرآن و حدیث انجام داده است تا خوانندگان محترم با چند و چون، اهداف، چرایی و چگونگی انتشار این مجله آشنایی بیشتری پیدا کنند.

    ایکنا: با توجّه به اینکه مجلّات قرآنی و حدیثی متعدّدی وجود دارد، چرا اندیشه تأسیس یک مجلّه قرآنی و حدیثی دیگر را دنبال کردید؟

    اندیشه راه­‌اندازی­ یک مجلّه قرآنی و حدیثی را باید در فعالیت‌های علمی دست­‌اندرکاران مجلّه در دهه گذشته جست‌وجو کرد. ما با نگاشته‌­های بسیاری در حوزه قرآن و حدیث مواجه شدیم و نگاشته‌­های فراوانی هم زیر نظر برخی از دست­‌اندرکاران مجلّه مانند سردبیر محترم، تولید شد؛ ولی همواره عرضه آن‌ها به مخاطب با صفی طولانی مواجه می‌­شد. این مسئله نشان می‌­داد که مجلّات کنونی برای عرضه نگاشته‌­های قرآنی و حدیثی کافی نیستند.

    از سوی دیگر، بسیاری از نگاشته­‌ها، فضایی مشترک بین قرآن و حدیث را تصویر می­‌کردند. گاهی مجلّات قرآنی، این قبیل از نگاشته­‌ها را به مجلّات حدیثی حواله می‌­دادند و گاهی برعکس؛ از این رو کمبود مجلّات قرآنی - حدیثی که نگاشته‌های مرتبط با ثقلین را در کنار هم بیاورد، احساس می‌­شد.

    زمینه سوم، محدودیت قالب­‌های نشر بود، زیرا بسیاری از پژوهشگران، اساتید و اندیشمندان، یافته‌­هایی ارزشمند در حوزه قرآن و حدیث داشتند، ولی فرصت کافی برای تبدیل آن به مقاله علمی - پژوهشی یا علمی - ترویجی را نمی‌­یافتند و بیشتر مجلّات حاضر نبودند، قالب­‌های دیگر نگاشته را بپذیرند. از این رو حجم بسیاری از دانش­‌های قرآنی و حدیثی در گوشه کتابخانه­‌های شخصی خاک می­‌خورد و با اینکه مشتری حقیقی داشت، ولی زمینه عرضه نمی‌­یافت از این رو کمبود مجلّاتی که حاضر شوند، از دو قالب مقاله علمی - پژوهشی و علمی - ترویجی عبور کرده و ملاک اصلی خود را علمی ­بودن نگاشته‌­ها قرار دهد، احساس می­‌شد.

    شرط دکتری را برای پذیرش مقاله برداشتیم

    زمینه چهارم، لزوم نشر دانش­‌های شفاهی بود، زیرا بسیاری از مطالب علمی در کلاس­‌های درس و نشست‌­های علمی ابراز می­‌شد که در میان آن، نویافته‌­های قابل توجّهی وجود داشت؛ ولی هیچگاه، قلمی نشده و به مخاطبان گسترده، عرضه نمی­‌شد. از سوی دیگر، بسیاری از صاحب­نظران نیز فرصتی برای حضور در کلاس درس یا نشست‌­های علمی نمی‌­یافتند؛ ولی اگر برای حضور در مصاحبه‌­ای علمی از آن‌ها دعوت می­‌شد، می­‌پذیرفتند. این نشان می‌­داد که مجلّاتی با ماموریت نشر دا­نش‌­های شفاهی بسیار اندک است. هرچند پیشتر، مجلّه علوم و معارف قرآن و حدیث را در مرکز تخصّصی حدیث حوزه با همکاری برخی از اعضای تحریریه کنونی، راه‌­اندازی کرده بودیم، ولی کافی نبود.

    پنجمین زمینه، اصرار بسیاری از مجلّات، بر نشر مقالات افرادی با پیشوند «دکتر» بود. حتّی بسیاری از مجلّات علمی - ترویجی هم به صورت الزامی یا ترجیحی، اصرار بر چاپ مقالات فارغ‌التحصیلان دکتری یا مقالات مشترک با دارندگان مدرک دکتری داشتند از این رو کمبود مجلّاتی که به علمی ­بودن نگاشته بیش از عنوان نویسنده، اهمیت دهند، احساس می‌شد.

    این پنج انگیزه، سالیانی همراهمان بود تا اینکه فرصتی ایجاد شد و آن را در قالب مجلّه دانش‌­ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، پیگیری کردیم.

    ایکنا: سیر دریافت مجوّز، چگونه بود؟ آیا مشکلی در مسیر وجود نداشت؟

    اوّل بهمن ­ماه ۱۳۹۶ درخواست مجوّز مجلّه را از طریق سامانه جامع رسانه‌های کشور ارائه کردیم و ۲۵ تیرماه ۱۳۹۷ مجوّز صادر شد. هرچند صدور مجوّز طول کشید، ولی به صورت روان انجام شد که جا دارد از معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد به ویژه هیئت محترم نظارت بر مطبوعات، تشکر کنیم.

    ایکنا: مجله از چه زمانی منتشر می‌شود و در مورد هیئت تحریریه نیز توضیح دهید؟

    امیدواریم که به لطف خدا نخستین شماره مجلّه در تابستان سال جاری (۱۳۹۷) از چاپ خارج شود. الحمد‌لله گردآوری نگاشته‌­ها از نویسندگان محترم تاحدودی انجام شده و هم اکنون تقریبا به اندازه سه شماره، نگاشته به مجلّه رسیده است.

    فعالیت هیئت تحریریه از سال ۹۶

    هیئت تحریریه مجلّه هم از بهمن­ ماه ۱۳۹۶ آغاز به کار کرد و تاکنون به صورت هفتگی جلسه داشتیم. محصول این جلسات، تدوین اساسنامه مجلّه، روش­نامه جذب و ارزیابی و پذیرش نگاشته‌ها، روندنمای پذیرش، شیوه­‌نامه تنظیم نگاشته‌ها، نماد محتوایی و شعار مجلّه، شیوه‌­نامه ساختار و شناسنامه، طرح جلد و صفحات مجلّه و کاربرگ ارزیابی بوده است. همچنین چند جلسه درباره چگونگی اداره مجلّه از حیث مالی، تبلیغاتی و اداری داشتیم. حدود ۱۰ جلسه هم به بررسی مجلّات قرآنی و حدیثی پرداخته‌­ایم. برای این بررسی کاربرگ ویژه­ای طراحی شده و براساس آن تلاش می­‌کنیم تا قوّت­‌ها و ضعف‌­های مجلّات قرآنی و حدیثی را تحلیل کنیم و از تجربه دیگران بهره‌­مند شویم.

    تحصیلات سطوح عالی حوزه برای دست‌اندرکاران مجله

    همه اعضای هیئت تحریریه و دست‌­اندرکاران اجرایی مجلّه تحصیلات عالی فقهی، اصولی، قرآنی و حدیثی دارند. همه این اعضا، دارای نگاشته­‌های قرآنی و حدیثی چاپ­ شده هستند. هر یک از اعضا در یک یا چند شاخه از علوم و معارف قرآن و حدیث فعالیت ­های تخصّصی موثر انجام داده‌اند. مثلا هم اکنون در تحریریه و اجرایی مجله، کارشناس حوزه­‌ها و مکاتب حدیثی، کارشناس صحیفه سجادیه، کارشناس نهج‌البلاغه، کارشناس اعتبارسنجی حدیث، کارشناس تخریج، کارشناس کلام نقلی، کارشناس تفسیر، کارشناس ادبیات عرب، کارشناس علوم قرآن و برخی شاخه­‌های دیگر را داریم. بیشتر اعضای تحریریه و اجرایی، تجربه تدریس در یک یا چند ماده از علوم و معارف قرآن و حدیث را داشته و تاکنون مشاور مقالات علمی بسیاری بوده‌ا­ند.

    ایکنا: ویژگی­‌های مجلّه دانش‌­ها و آموزه­‌های قرآن و حدیث نسبت به مجلّات دیگر چیست؟

    مجلّه دانش‌­ها و آموزه­‌های قرآن و حدیث، چند ویژگی محوری دارد. نخست اینکه پیش از آغاز به کار رسمی مجلّه، زیرساخت‌­های نظری آن در جلسات هفتگی دست ­اندرکاران، مورد بحث قرار گرفته که محصول آن اسناد مختلف مجلّه است؛ یکی از این اسناد، کاربرگ ارزیابی است. هدف این کاربرگ، ارتقای نگاشته‌­هاست است نه ردّ مقالات. ما تا جایی که نویسنده، قصد پیگیری و همکاری و ارتقا داشته باشد، نگاشته او را رد نمی‌­کنیم. اعضای تحریریه و ارزیابان متعهد هستند که به همه نگاشته‌­ها برای ارتقا تا رسیدن به نقطه مطلوب برای چاپ، کمک کنند. حتّی اگر این مسیر به ۱۰ بار رفت و برگشت نگاشته منجر شود؛ بنابراین چیزی به عنوان امتیاز در کاربرگ ندید‌ه‌­ایم؛ بلکه قوّ‌ت­ها و ضعف­‌ها را گوشزد می‌کنیم. قوّت‌­ها را پیش از ضعف­‌ها قرار داده‌­ایم تا نویسندگان بدانند که ابتدا به قوّت­‌های نوشته آن‌ها توجّه کرده‌ایم.

    انتشار نگاشته‌ها در ۲۴ قالب

    ویژگی دیگر مجله، امکان نشر نگاشته ­های علمی در ۲۴ قالب است. این قالب­‌ها در شماره اول مجلّه چاپ خواهد شد. ۲۴ قالب، فرصت مناسبی را فراهم می‌کند تا اساتید، پژوهشگران و حتّی دانشجویان و دانش­‌پژوهان بتوانند نگاشته‌های علمی خود را در قالب دل خواه، به چاپ برسانند. مثلا یکی از قالب‌­های چاپ نگاشته، یادداشت آزاد است. این یادداشت، نگاشته‌­ای است با کمتر از ۷۰۰ واژه که بدون داشتن ساختار یک مقاله علمی، به ارائه نکته علمی می‌­پردازد. این نگاشته درصدد است تا یافته نویسنده را در کوتاه‌ترین زمان و به آسان­‌ترین شکل، قلمی کرده و به مخاطب برساند. قالب دیگر تقریر است. همه دانشجویان و دانش­‌پژوهان می‌­توانند مطالب خاصی را که در کلاس­‌های درس یا نشست­‌های علمی می‌شنوند در این قالب درآورده تا به نام مشترک گوینده و نویسنده چاپ شود. در حقیقت با این قالب، مطالب نوی اساتید در کلاس‌­های درس، فراموش نمی‌­شود بلکه ثبت و منتشر می‌شود.

    و اما سخن پایانی شما؟

    مجلّه دانش­‌ها و آموزه‌­های قرآن و حدیث یک هدف اساسی دارد که در قالب حدیثی قدسی از امام صادق (ع) در پشت جلد مجله منعکس شده است. همچنین سه شعار اساسی داریم که آن هم در پشت جلد مجلّه منعکس شده است و تعهد ما پیگیری این سه شعار است و همین جا از همه اندیشمندان، اساتید، پژوهشگران، طلّاب و دانشجویان دعوت می‌­کنیم که نگاشته‌­های علمی خود را در قالب دل خواه برای مجلّه بفرستند. در صورتی که تعداد نگاشته‌ها زیاد شود و این روند ادامه­ دار باشد، از ظرفیت ­های دیگر برای نشر، استفاده خواهیم کرد تا نویسندگان گرامی، مدّت طولانی در صف انتشار باقی نمانند.

    ایکنا: راه‌های ارتباطی با مجله چگونه است؟

    راه‌های ارتباطی با مجلّه عبارت است از: تارنمای مجلّه به آدرس: http://majaleh-a.ir/ که با جستجوی نام فارسی مجله در موتور‌های جستجو به آسانی قابل دسترسی است. همچنین آدرس‌­های ایمیل Majaleh.d.a@Gmail.com و Majaleh.d.a@Mailfa.com و شماره همراه ۰۹۲۱۴۳۱۲۶۵۱ نیز پاسخگوی نویسندگان و علاقه­‌مندان خواهد بود.

     لینک خبر:

    http://iqna.ir/fa/news/3739839/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B5%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%C2%AD%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%C2%AD%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA 

     


    آخرین مقالات منتشر شده

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - مطالعات اجتماعی بر پایۀ قرآن و سنّت از دیرباز تا امروز؛ کاستی‌ها و آسیب‌ها
      ابراهیم عبدی
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      مطالعۀ گزاره‌های اجتماعی در دین و رفتارهای معصومان‌^ گسترده و پُرارزش است. نهج‌البلاغه یکی از مهمترین منابع دینی، توجۀ ویژه‌ای به مباحث اجتماعی دارد؛ اما در شروح نهج‌البلاغه و نگاشته‌های پیرامونی آن، کارهای کم‌حجمی نسبت به مطالعات اجتماعی دیده‌ام. در مراکز آموزشی هم به‌ چکیده کامل
      مطالعۀ گزاره‌های اجتماعی در دین و رفتارهای معصومان‌^ گسترده و پُرارزش است. نهج‌البلاغه یکی از مهمترین منابع دینی، توجۀ ویژه‌ای به مباحث اجتماعی دارد؛ اما در شروح نهج‌البلاغه و نگاشته‌های پیرامونی آن، کارهای کم‌حجمی نسبت به مطالعات اجتماعی دیده‌ام. در مراکز آموزشی هم به‌صورت محدود به این موضوع پرداخته‌اند و کمتر دانشگاهی در سرفصل‌های درسی خود به مطالعات اجتماعی در دین اشاره کرده است. در اصول مطالعه‌ای یک دانش، باید از پیشینۀ آن شروع کنیم؛ زیرا فهم پیشنیه، یعنی فهم تولد دانش است و گذر زمان در همه جایِ دانش حاضر می‌باشد و لحظه‌به‌لحظه دانش را معنا می‌کند. به همین منظور برای مطالعۀ پیشینۀ دانش علوم اجتماعی، کتابخانۀ دانشگاه خوارزمی کرج را در نظر گرفتم تا چهره کلی مطالعۀ دانش علوم اجتماعی از آغاز تا کنون را واکاوی کنم و گزاره‌های اجتماعی قرآن و رفتارهای معصومان‌^ (از پیامبر‌| تا امام مهدی‌×) را جستجو نمایم. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - بررسی روایات شهود معصومان وفات‌یافته در بیداری و احتضار
      سید علی اصغر موسوی اطهر
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      یکی از مباحث کلامی دربارۀ معصومان^ امکان شهود آنان بعد از وفاتشان است. به‌ظاهر شهود معصومان وفات‌یافته در بیداری و احتضار، هم بر اساس قوانین تشریعی و تکوینی خداوند میسّر است و هم بر اساس رخ‌داد آن در خارج؛ یعنی، هم امکان ذاتی دارد و هم امکان وقوعی. ادله و شواهد متعدد ر چکیده کامل
      یکی از مباحث کلامی دربارۀ معصومان^ امکان شهود آنان بعد از وفاتشان است. به‌ظاهر شهود معصومان وفات‌یافته در بیداری و احتضار، هم بر اساس قوانین تشریعی و تکوینی خداوند میسّر است و هم بر اساس رخ‌داد آن در خارج؛ یعنی، هم امکان ذاتی دارد و هم امکان وقوعی. ادله و شواهد متعدد روایی، امکان وقوع شهود را پشتیبانی می‌کنند. قوی‌ترین دلیل روایی مسلّم نزد غالب اندیشمندان فریقین، روایات معراجیه در معتبرترین جوامع است. طبق این روایاتِ مستند به قرآن، علاوه بر شرکت‌کردن نبی مکرم در گردهمایی پیامبران در بیت‌المقدس، در آسمان‌ها نیز با برخی از آنان ملاقات و گفت‌وگو داشت. روایات مربوط به شهود تعدادی از معصومان توسط محتضر، نزد شیعه متواتر است. اثبات امکان وقوعی شهود، پیام‌آور استمرار حیات، آگاهی برخی از فعالیت‌ها و مسؤلیت‌های معصومان و در نتیجه، اثبات‌کننده معقول‌بودن توسل به آنان پس از وفاتشان است. مأموریت این پژوهش کتابخانه‌ای، گزارش ادله و شواهد روایی امکان وقوعی شهود در بیداری و احتضار است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - تحلیل اختلاف الحدیثی روایات مکان اعتکاف در منابع روایی شیعه
      محمد جواد حسنی
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      اعتکاف یکی از شاخص‌ترین نمادهای عبودیت و دنیاگریزی در اسلام به‌شمار می‌رود که اهتمام ویژۀ معصومان^ در پاسداشت آن، کم‌نظیر است. در میان احکام و آداب اعتکاف، مکان آن، اهمیت ویژه‌ای دارد. «مسجد» به‌عنوان مکانی مشخص برای انجام این عبادت، تعیین شده اما در اینکه کدام مسجد مور چکیده کامل
      اعتکاف یکی از شاخص‌ترین نمادهای عبودیت و دنیاگریزی در اسلام به‌شمار می‌رود که اهتمام ویژۀ معصومان^ در پاسداشت آن، کم‌نظیر است. در میان احکام و آداب اعتکاف، مکان آن، اهمیت ویژه‌ای دارد. «مسجد» به‌عنوان مکانی مشخص برای انجام این عبادت، تعیین شده اما در اینکه کدام مسجد مورد نظر شارع است، اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. چندگانگی نظرات فقهی، معلول اختلاف در روایات این باب است. برخی روایات به‌طور مشخص و انحصاری از مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد کوفه، بصره و یا مدائن به‌عنوان مکان اعتکاف، نام برده‌اند؛ دستۀ دیگر، مسجد جامع هر شهر را به‌صورت مستقل و یا در کنار مساجد قبلی معرفی کرده‌اند؛ تعدادی هم وقوف در مسجد جماعت را با ویژگی‌های خاص، برای انجام یک اعتکاف مشروع، شرط دانسته‌اند. در این نوشتار تلاش شده با روشی نوآورانه، روایات مربوطه را بر اساس محتوا در سه دستۀ پیش‌گفته، چینش کند و نظرات فقهی هر دسته را مرور نماید و در پایان با هدف رسیدن به مراد واقعی معصوم، اسباب اختلاف این روایات را شناسایی کرده و به تحلیل و بررسی آنها بپردازد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - مقایسه کتاب «الأصول الستة عشر» چاپ دارالشبستری با چاپ دارالحدیث بر پایۀ مقابله
      مجید فاطمی راشد
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      مجموعه‌ای از منابع کهن حدیثی شیعه با عنوان اصول اولیه در کتاب «الأصول الستة عشر» جمع‌آوری شده است. تاکنون دو چاپ از این کتاب منتشر شده که تفاوت‌های قابل‌توجهی بین آنها وجود دارد. دانستن تفاوت‌ها و پی‌بردن به نقاط قوت و ضعف هر چاپ برای اهل تحقیق اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه چکیده کامل
      مجموعه‌ای از منابع کهن حدیثی شیعه با عنوان اصول اولیه در کتاب «الأصول الستة عشر» جمع‌آوری شده است. تاکنون دو چاپ از این کتاب منتشر شده که تفاوت‌های قابل‌توجهی بین آنها وجود دارد. دانستن تفاوت‌ها و پی‌بردن به نقاط قوت و ضعف هر چاپ برای اهل تحقیق اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه سطح توقعشان در بهره‌برداری از کتاب را سامان داده و حیطه‌های بهره‌دهی هر چاپ را معیّن می‌کند. مقایسه دو نسخه یا چاپ یک کتاب با روش مقابله از دیرباز تاکنون برای محققان به‌عنوان یکی از روش‌های ترجیح و معرفی بهترین نسخه یا چاپ نسبت به سایر نسخه‌ها یا چاپ‌ها مطرح بوده است. این نوشتار با مقایسه دو چاپ کتاب الأصول الستة عشر و بیان نقاط قوت و ضعف هر چاپ، به‌دنبال معرفی بهترین چاپ است. به‌علاوه در ضمن کار، ارزش علمی و عملی فن «مقابله» نیز مشخص می‌شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - شیوۀ روش‌شناسی تحلیلی لغویان
      محمد مهدی احسانی فر محمد مصطفی  یکتایی
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      یکی از دانش‌هایی که در فهم بهتر متون قرآن و سنّت کمک می‌کند دانش «‌فقه ‌اللغة» است. اندیشمندان ‌فقه ‌اللغة روش‌هایی برای ارائه اطلاعات از لغات عرب داشته‌اند. شناخت روش‌های آنها، مرحله‌ای در تکمیل مطالعات این دانش است. شیوۀ شناخت روش‌های دانشیان ‌فقه ‌اللغة مسئلۀ این تحق چکیده کامل
      یکی از دانش‌هایی که در فهم بهتر متون قرآن و سنّت کمک می‌کند دانش «‌فقه ‌اللغة» است. اندیشمندان ‌فقه ‌اللغة روش‌هایی برای ارائه اطلاعات از لغات عرب داشته‌اند. شناخت روش‌های آنها، مرحله‌ای در تکمیل مطالعات این دانش است. شیوۀ شناخت روش‌های دانشیان ‌فقه ‌اللغة مسئلۀ این تحقیق بوده که مقالۀ حاضر در صدد پاسخ به آن است. این نگاشته ضمن روشن‌ساختن مسیر پژوهش، امکان مقایسه بین ویژگی‌های لغویان را فراهم کرده و روش‌شناسی را آسان، یکدست و هدفمند می‌کند. شیوۀ شناخت از سه محور «اطلاعات هویتی»، «اطلاعات علمی» و «ویژگی‌های علمی لغوی» به‌دست می‌آید که هرکدام دارای سه مرحله است: «مراجعه به خودنوشت‌های لغوی»، «مراجعه به آثار تاریخی و شبه‌تاریخی» و «مهندسی معکوس از آثار لغوی». شناخت، مدل‌سازی و ارزیابی روش افراد توانمند در فهم متن ضمن ایجاد زمینه مراجعه آگاهانه به آثار ایشان، توان مقایسه آن با روش‌های رقیب و تعیین روش برتر را فراهم و در نهایت روش فقیه و محدّث در کشف مراد جدی متکلم (استظهار) را تکامل می‌بخشد. متن حاضر، تقریر بخشی از مباحث حجت الاسلام و المسلمین محمّدمهدی احسانی‌فر در کلاس ‌فقه ‌اللغة است که پس از تدوین و افزودن برخی مطالب، منتشر می‌شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - بررسی حضور اهل حل‌وعقد در انتخاب خلیفۀ اوّل با شناخت فهرستی حاضران در سقیفۀ بنی‌ساعده
      سید حسن فاطمی (موحد) محمدحسین فیض اخلاقی
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      واقعۀ سقیفه پس از رحلت رسول خدا|، نخستین گام عملی جهت ایجاد اختلاف میان مسلمانان بوده است. در سقیقۀ بنی‌ساعده، عده‌ای از صحابه بر خلاف وصیت پیامبر اکرم| دربارۀ خلافت امیرمؤمنان×، ابوبکر را به‌عنوان جانشین آن حضرت انتخاب کردند. ازاین‌رو، آنچه در سقیفه گذشت، فراز مهمی در چکیده کامل
      واقعۀ سقیفه پس از رحلت رسول خدا|، نخستین گام عملی جهت ایجاد اختلاف میان مسلمانان بوده است. در سقیقۀ بنی‌ساعده، عده‌ای از صحابه بر خلاف وصیت پیامبر اکرم| دربارۀ خلافت امیرمؤمنان×، ابوبکر را به‌عنوان جانشین آن حضرت انتخاب کردند. ازاین‌رو، آنچه در سقیفه گذشت، فراز مهمی در تاریخ به‌شمار می‌رود که باید از زوایای گوناگون مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. یکی از راه‌های آشنایی با عمق این حادثه، شناسایی حاضران در سقیفه است. در این نوشتار، تلاش شده افراد حاضر در آن محل معرفی شوند و تا جایی که تاریخ نشان می‌دهد به نقش هر کدام اشاره گررد. بی‌تردید، نام افراد سرشناس و یا کسانی که در سقیفه، نقشی داشته‌اند در تاریخ ثبت شده است. یکی از شرایطی که اهل‌سنّت برای مشروعیت انتخاب خلیفه مطرح کرده‌اند، بیعت اهل حل‌وعقد با اوست. نگاشته حاضر ثابت می‌کند بسیاری از بزرگان اصحاب و اهل حل‌وعقد در سقیفه حضور نداشته‌اند و تنها تعداد اندکی از آنان در سقیفه بوده‌اند. این مقاله در بیست‌ویک گفتار ساختاربندی شده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - گزارشی از پایان‌نامه سطح چهار «کارکرد دانش تخریج در گردآوری و اعتبارسنجی احادیث»
      عباس محمودی
      شماره 14 , دوره 4 , پاییز 1400
      پایان‌نامه «کارکرد دانش تخریج در گردآوری و اعتبارسنجی احادیث» به شناسایی و بررسی تحلیلی کارکردهای تخریج حدیث در اعتبارسنجی احادیث پرداخته و نقش تخریج در اعتباریابی و آسیب‌‌شناسی حدیث به‌خوبی تبیین شده است. امتیاز ویژه این پایان‌نامه علاوه بر نو‌‌‌بودن موضوع، جمع‌‌آوری ن چکیده کامل
      پایان‌نامه «کارکرد دانش تخریج در گردآوری و اعتبارسنجی احادیث» به شناسایی و بررسی تحلیلی کارکردهای تخریج حدیث در اعتبارسنجی احادیث پرداخته و نقش تخریج در اعتباریابی و آسیب‌‌شناسی حدیث به‌خوبی تبیین شده است. امتیاز ویژه این پایان‌نامه علاوه بر نو‌‌‌بودن موضوع، جمع‌‌آوری نمونه‌‌های فراوان از منابع شیعه و ارائه پیشنهادهای پژوهشی متعدد در این دانش است. تقویت اسناد روایات با شناساندن راویان مجهول، شناسایی راویان پرتکرار و کم‌تکرار، کم‌کردن واسطه‌‌های سند، تمییز مشترکات و توحید مختلفات، تقویت کمّی نسخه‌‌های کتب حدیثی، کشف شهرت روایی، شناسایی موارد تصحیف، تحریف، تقطیع، سقط، ادراج، قلب و نقل به معنا در احادیث؛ برخی از دستاوردها و کارکردهای تخریج است. در این مقاله، گزارشی از شناسۀ پژوهش پایان‌نامه، ساختار و محتوای آن و همچنین گزارش دستاوردها و نتایج پایان‌نامه آورده می‌‌شود. جزييات مقاله
    پربازدیدترین مقالات

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - ارزش‌سنجی سند و متن دعای هفت هیکل
      رضا  عطایی رسول عطایی
      شماره 2 , دوره 1 , پاییز 1397
      دعای هفت هیکل یکی از متونی است که در سالیان اخیر میان مردم معروف شده است. این دعا متشکّل از فقرات هفتگانه بوده که به هر فقره، عنوان «هیکل» اطلاق می شود. این متن با عنوان «هفت هیکل» در کتاب «گنج‌های معنوی» آمده است. مرحوم کفعمی نیز در کتاب «جُنَّةُ الاَمانِ الواقيَة» معر چکیده کامل
      دعای هفت هیکل یکی از متونی است که در سالیان اخیر میان مردم معروف شده است. این دعا متشکّل از فقرات هفتگانه بوده که به هر فقره، عنوان «هیکل» اطلاق می شود. این متن با عنوان «هفت هیکل» در کتاب «گنج‌های معنوی» آمده است. مرحوم کفعمی نیز در کتاب «جُنَّةُ الاَمانِ الواقيَة» معروف به «المصباح»، هفت دعا را با عنوان «الهیاکل» ذکر می کند که با متن مذکور در کتاب «گنج‌های معنوی» تفاوت زیادی دارد. وجود پرسش هایی دربارۀ اعتبار و انتساب این دعاها و ذکر خواصّ متعدّد برای آن در کنار روی‌آوری مردم به آن، ارزشگذاری این متون را ضروری می سازد. نگاشتۀ حاضر به اعتبارسنجی این دعا پرداخته و برای نخستین بار با منبع شناسی، بررسی متون مشابه و تخریج آن از منابع شیعه، آن را ارزیابی کرده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - معرّفی فهرستی مجلّه های مرتبط با قرآن و حدیث
      سیدمجید نبوی
      شماره 3 , دوره 1 , زمستان 1397
      یکی از ضرورت¬های پژوهش در حوزۀ قرآن و حدیث و مطالعات اسلامی، شناخت مجلّه¬های مرتبط با آنهاست. پژوهشگران مطالعات اسلامی برای ارائۀ مقالات نو، نیازمند آگاهی از پیشینۀ مقالات و مجلّه¬های مرتبط با موضوع خود هستند. هدف نویسنده از معرّفی مجلّه¬ها، شناساندن آنها به پژوهشگران و چکیده کامل
      یکی از ضرورت¬های پژوهش در حوزۀ قرآن و حدیث و مطالعات اسلامی، شناخت مجلّه¬های مرتبط با آنهاست. پژوهشگران مطالعات اسلامی برای ارائۀ مقالات نو، نیازمند آگاهی از پیشینۀ مقالات و مجلّه¬های مرتبط با موضوع خود هستند. هدف نویسنده از معرّفی مجلّه¬ها، شناساندن آنها به پژوهشگران و آسان¬سازی نشر نگاشته¬های آنهاست. با توجّه به این¬که تاکنون فهرست جامعی از مجلّه¬های مرتبط با قرآن و حدیث و مطالعات اسلامی ارائه نشده، نگاشتۀ حاضر درصدد ارائۀ این فهرست بر آمده و مجلّات را بر اساس رتبۀ علمی - پژوهشی، علمی - ترویجی و علمی - تخصّصی دسته¬بندی می¬کند. با بررسی¬های به عمل آمده، 189 مجلّه یافت شد که 102 مجلّه، علمی – پژوهشی، 33 مجلّه، علمی - ترویجی و 54 مجلّه، علمی - تخصّصی است. در معرّفی هر کدام از مجلّه¬ها که گسترۀ حوزوی و دانشگاهی را شامل می¬شود، صاحب امتیاز، آدرس وب¬سایت (اگر داشته باشند)، مدیر مسؤول و شماره تلفن مجلّه بیان می¬گردد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - طرحی در سرفصل های دانش دعا
      علی انجم شعاع
      شماره 1 , دوره 1 , تابستان 1397
      دعا راه نیایش با خدا و یکی از قالب‌های ارائۀ معارف است. این معارف به دلیل فراوانی، ژرف¬بودن و داشتن موضوعات انبوه، می¬تواند به‌عنوان دانشی مستقل ارائه شده و یا زیربنای شکل¬گیری و گسترش دانش¬های دیگر، باشد. گام نخست برای تولید این دانش، کشف، گرد‌آوری و سامان¬دهی موضوعات چکیده کامل
      دعا راه نیایش با خدا و یکی از قالب‌های ارائۀ معارف است. این معارف به دلیل فراوانی، ژرف¬بودن و داشتن موضوعات انبوه، می¬تواند به‌عنوان دانشی مستقل ارائه شده و یا زیربنای شکل¬گیری و گسترش دانش¬های دیگر، باشد. گام نخست برای تولید این دانش، کشف، گرد‌آوری و سامان¬دهی موضوعات آن است. برخی از این موضوعات به‌صورت پراکنده در کتاب¬ها و پژوهش‌های حدیثی و دعایی بیان شده؛ ولی تاکنون فهرستی نسبتا جامع از موضوعات دانشی دعا ارائه نشده است. پژوهش حاضر، سعی کرده تا سرفصل‌های دانش دعا را ارائه نماید. نشان¬دادن گسترۀ معارف ادعیه و امکان بهره¬گیری از سرفصل‌های ارائه¬شده برای نگارش پایان¬نامه، مقاله و کتاب بخشی از بهره¬های این پژوهش است. این پژوهش در 14 بخش و به‌صورت درختی تنظیم شده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - بررسی تاریخ و متن دعای «عدیله»
      رسول عطایی
      شماره 4 , دوره 1 , بهار 1398
      دعای عدیله یکی از دعاهای نسبتا معروف است. برخی، خواندن این دعا را برای حفظ و تثبیت ایمان و در امان‌ماندن از فراموشیِ عقاید در هنگام مرگ، توصیه کرده‌اند. متن دعای عدیله توسّط شیخ عبّاس قمی در کتاب «مفاتیح الجنان» آمده و در کتاب «مفتاح الجنان» نیز با عنوان «دعاء العدیلة ا چکیده کامل
      دعای عدیله یکی از دعاهای نسبتا معروف است. برخی، خواندن این دعا را برای حفظ و تثبیت ایمان و در امان‌ماندن از فراموشیِ عقاید در هنگام مرگ، توصیه کرده‌اند. متن دعای عدیله توسّط شیخ عبّاس قمی در کتاب «مفاتیح الجنان» آمده و در کتاب «مفتاح الجنان» نیز با عنوان «دعاء العدیلة الکبیر» وجود دارد. کاربرد و شهرت این دعا در میان مردم از یک¬سو و وجودنداشتن تحقیقی مستند در رابطه با سند و متن آن از سوی دیگر، اعتبارسنجی این دعا را ضروری می‌کند. هدف از این پژوهش، تبیین جایگاه دعای عدیله در منابع روایی شیعه است. نوشته حاضر برای نخستین بار با منبع¬یابی، سندشناسی، بررسی محتوایی، طرح دیدگاه‌های گوناگون و ارزیابی این دعا با برخی ملاک‌های موجود در پذیرش متون حدیثی، به اعتبارسنجی آن پرداخته است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - شناخت، گونه ها و ویژگی های نگاشتۀ علمی ‌ـ اختصاصی ویژۀ دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث
      محمد مهدی احسانی فر
      شماره 1 , دوره 1 , تابستان 1397
      نگاشتۀ علمی - اختصاصی یکی از انواع سه¬گانه نوشتارهای علمی است. شناخت این نوع از نگاشته و شباهت¬ها و تفاوت¬های آن نسبت به دو گونه دیگر، راه را برای متنوّع¬نگاری و بهره¬گیری بهتر از فرصت باز می¬کند. نوشتارهای علمی - اختصاصی، قالب¬های گوناگونی را پذیرا بوده، حجم¬های متفاوت چکیده کامل
      نگاشتۀ علمی - اختصاصی یکی از انواع سه¬گانه نوشتارهای علمی است. شناخت این نوع از نگاشته و شباهت¬ها و تفاوت¬های آن نسبت به دو گونه دیگر، راه را برای متنوّع¬نگاری و بهره¬گیری بهتر از فرصت باز می¬کند. نوشتارهای علمی - اختصاصی، قالب¬های گوناگونی را پذیرا بوده، حجم¬های متفاوت و مطالب مفصّل و خلاصه را می-پذیرد. این¬گونه نیست که پژوهشگران، همواره فرصتی بسیار یا تحلیلی طولانی داشته باشند. گاهی زمان، کوتاه و نکته، کوچک، ولی قابل توجّه است. اگر نویسنده با قالب-های نگارش علمی در نوع اختصاصی، آشنا باشد، قدرت مانور بیشتری داشته و آسان¬تر و زودتر می¬تواند مطلوب خویش را به مخاطب، برساند. مقالۀ حاضر درصدد است با معرّفی نگاشتۀ علمی - اختصاصی، گونه¬ها و ویژگی¬های آن را بشناساند. گویا نوشتار حاضر، نخستین محصول بررسی میدانیِ جامعی دربارۀ این رده از نگاشته¬هاست که در قالب مقاله، ارائه می¬شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - شعور موجودات در قرآن و روایات(1) علم و ادراک از دیدگاه اندیشمندان با تطبیق بر آیات و روایات
      علی عظیمی
      شماره 1 , دوره 1 , تابستان 1397
      شعورداشتن انسان، مورد پذیرش همۀ اندیشمندان است. شعور موجودات دیگر شامل حیوانات، نباتات و جمادات، مسأله¬ای اختلافی است. پیش از بحث دربارۀ شعورداشتن یا نداشتن غیرِ انسان¬ها، نیاز است که معنای شعور، روشن شده و ارتباط آن با درک و علم مشخّص گردد. فیلسوفان، متکلّمان و تفکیکیا چکیده کامل
      شعورداشتن انسان، مورد پذیرش همۀ اندیشمندان است. شعور موجودات دیگر شامل حیوانات، نباتات و جمادات، مسأله¬ای اختلافی است. پیش از بحث دربارۀ شعورداشتن یا نداشتن غیرِ انسان¬ها، نیاز است که معنای شعور، روشن شده و ارتباط آن با درک و علم مشخّص گردد. فیلسوفان، متکلّمان و تفکیکیان، دیدگاه¬های مختلفی داشته و هر گروه، از زاویه¬ای خاص به این موضوع، نگریسته است. قرآن و روایات به عنوان مهم‌ترین منابع آشنای با مخلوقات، ویژگی¬هایی برای شعور بیان کرده¬اند که بر پایۀ آن می¬توان این مفهوم را شناخت و ارتباط آن را با علم و ادراک، درک کرد. نوشتار کنونی که نخستین شماره از پیوسته مقالات «شعور موجودات از دیدگاه قرآن و روایات» است، به طور خلاصه، مهم¬ترین دیدگاه¬های لغویان، فیلسوفان مکاتب مختلف، متکلّمان مذاهب متفاوت و تفکیکیان را گرد آورده و با قرآن و حدیث، تطبیق داده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - نیازهای تازه در پژوهش و نشر حدیث
      محمد جواد حسنی
      شماره 1 , دوره 1 , تابستان 1397

    • دسترسی آزاد مقاله

      8 - مفهوم شناسی حریم خصوصی انسان در قرآن و حدیث
      حامد متوادی
      شماره 2 , دوره 1 , پاییز 1397
      پژوهشگران علوم انسانی تعاریف مختلفی از «حریم خصوصی» ارائه کرده اند. در قرآن کریم و احادیث اهل بیت علیهم السّلام رعایت مناسبات فردی و اجتماعی بین انسان ها، سفارش شده که بخشی از آن با موضوع «حریم خصوصی» ارتباط دارد. تعریف ارائه شده از این مفهوم، جامعیت لغوی و دینی نداشته چکیده کامل
      پژوهشگران علوم انسانی تعاریف مختلفی از «حریم خصوصی» ارائه کرده اند. در قرآن کریم و احادیث اهل بیت علیهم السّلام رعایت مناسبات فردی و اجتماعی بین انسان ها، سفارش شده که بخشی از آن با موضوع «حریم خصوصی» ارتباط دارد. تعریف ارائه شده از این مفهوم، جامعیت لغوی و دینی نداشته و بیشتر به زاویۀ حقوقی موضوع، نگریسته است. مأموریت این نگاشته، شناخت لغوی «حریم خصوصی» و گردآوری مفاهیم مرتبط با آن از قرآن و حدیث است. هدف این کار، تقویت نگاه دینی در تعریف «حریم خصوصی» بوده و مصادیق این مفهوم را روشن می سازد. چنین شناختی به قانونگذار در تدوین مقرّرات مبتنی بر آموزه‌های دینی کمک می کند. مقالۀ حاضر ابتدا به واژه شناسی حریم خصوصی و کاربردهای آن در فقه، حقوق و پزشکی پرداخته و سپس با شناسایی مفاهیم مرتبط در قرآن و روایات به تعریفی دینی از این مفهوم دست می یابد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      9 - پارک پژوهشی - کاربردی علوم دینی و انسانی
      محمد جواد حسنی
      شماره 2 , دوره 1 , پاییز 1397

    • دسترسی آزاد مقاله

      10 - روش‌شناسی «شرح نهج‌ البلاغة لشارح محقّق من اعلام القرن‌ الثّامن» با تأکید بر خطبۀ سوم
      مجید  توکل
      شماره 3 , دوره 1 , زمستان 1397
      کتاب شریف نهج البلاغه با زیبایی واژگان و معانی بلند، همواره مورد توجّه اندیشمندان بوده و شرح‌های متعدّدی بر آن نگاشته شده است. با گسترش دامنۀ اطّلاعات پژوهشگران نسبت به منابع پیشین، برخی از شرح¬های نهج البلاغه که پیشتر شناخته¬شده نبودند، یافت شد. معرّفی و روش‌شناسی این چکیده کامل
      کتاب شریف نهج البلاغه با زیبایی واژگان و معانی بلند، همواره مورد توجّه اندیشمندان بوده و شرح‌های متعدّدی بر آن نگاشته شده است. با گسترش دامنۀ اطّلاعات پژوهشگران نسبت به منابع پیشین، برخی از شرح¬های نهج البلاغه که پیشتر شناخته¬شده نبودند، یافت شد. معرّفی و روش‌شناسی این شروح، از آن‌رو اهمّیت دارد که برخی از اینها، با پردازشی دیگر و از چشم¬اندازی نو به سخنان امام علی علیه السلام نگریسته¬ و می‌توانند زیبایی‌های لفظی و معنایی این گوهرها را بیشتر نمایش دهند. در شرح نهج البلاغه¬ای که با عنوان «شرح نهج‌ البلاغه لشارح محقّق من اعلام القرن‌ الثّامن» منتشر شده، شارح کوشیده تا در هفت بخش، شرحی ادبی و بلاغی ارائه کند. این مقاله برای نخستین بار در پی معرّفی تفصیلی این کتاب و تحلیل روش شارح و ویژگی¬های اوست. از خصوصیات بارز این شرح می¬توان به استفاده از آیات قرآن، عدم تطویل، چینش مناسب و تلاش ادبی چشم-گیر اشاره کرد. جزييات مقاله
    مقالات در انتظار انتشار
  • صاحب امتیاز
    محمدمهدی احسانی فر
    شاپا: 4695-2676
    شاپا الکترونیکی: ۷۶۴۳-۲۶۷۶
    پست الکترونیک
    majaleh.d.a@gmail.com
    آدرس
    تلفن
    09214312651

    جستجو

    آمار مقالات

    تعداد دوره‌ها 4
    تعداد شماره ها 14
    مقالات چاپ شده 122
    تعداد نویسندگان 150
    تعداد مشاهده مقاله 121825
    تعداد دانلود مقاله 4444
    تعداد مقالات ارسال شده 223
    تعداد مقالات رد شده 4
    تعداد مقالات پذیرفته شده 141
    درصد پذیرش 63 %
    زمان پذیرش(روز) 31
    تعداد داوران 7
    آخرین به روزرسانی 1401/05/24