جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 1
شماره 1 سال 1
تابستان 1397
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

محمد جواد حسنی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سرمقاله
یکی از راه‌های رایج در فهم متون مقدّس، بهره¬گیری از لغت¬نامه است. آن¬چه لغت‌نامه‌ها برای مخاطبان روشن می‌کنند، معنای ریشه، مشتقّات و کاربری‌هاست. چیزی که لغت¬نامه‌ها متکفّل آن نیستند، تبیین مراد جدّی متکلّم است؛ به همین دلیل از مصطلحاتی چون «یُقالُ کَذا وَ کَذا» استفاده می¬کنند. این مشکل برای مخاطب امروزین که از زمان صدور متون مقدّس، فاصلۀ‌ زیادی گرفته، بیشتر می¬شود. برای حلّ این مشکل می¬توان به قواعد زبانی پناه برد. یکی از این قواعد، سیاق است. دانشمندان اصول، تفسیر و علوم قرآن از این قاعده برای فهم کلام مخاطب سود برده‌اند. تاکنون نوشتارهای مختلفی به کاربری سیاق، توجّه کرده و نوشتار حاضر با تأکید بر روش تطبیقی، قواعد سیاقی را بر ریشۀ «کتب» در نهج البلاغه پیاده می¬کند. تبیین سیاق متّصل و اهمّیت آن و بررسی نقش سیاق متّصل در فهم معنای «کتب» در نهج البلاغه با روش آمارگیری عددی، بخش¬های این مقاله را شکل می¬دهد.
ابراهیم عبدی
DOI : 0
کلمات کلیدی : هم نشینی واژگان، معنای مشتق، مراتب معنا، فقه الحدیث، زبان شناسی
خداوند، هستی را برای انسان و انسان را برای بندگی آفریده و راه رسیدن به خود را برای او گشوده است. عبادت، تنها راه رسیدن به خداوند است. عابد، با عبادت به معبود نزدیک شده و کامل می¬شود. خداوند، مقصود، کمال و مقصد عبد است. اگر عبد مقصودی غیر از خدا داشته باشد، به مقصد نمی¬رسد. اگر انسان راه و رسم بندگی را نداند، قدم¬هایش در مسیرِ بندگی می¬لرزد. رسول خدا صلی الله علیه و آله، تکیه¬گاه هستی در طریقِ بندگی است؛ با تأمل در زندگی ایشان دفترِ بندگی به روی انسان گشوده می¬شود. بندگی، لوازم و نتایجی دارد. با مشخّص¬شدنِ لوازم، بندگی آسان¬تر و با روشن¬شدنِ نتایج، انگیزه¬ برای بندگی بیشتر می¬شود. این نوشتار، در پیِ ارائۀ¬ تحلیلی از لوازم و نتایج بندگی با تکیه به حیات مادّی و معنوی اشرف مخلوقات است. لوازم و نتایج به¬صورت ترتیبی و پیوسته در پی هم آمده تا مراحل و نظامِ بندگی روشن شود. گویا نخستین¬بار است که چنین چینشی ارائه می¬شود.
سید محمدرضا علوی نژاد
DOI : 0
کلمات کلیدی : عبادت، خودسازی، سیر الی الله، الگوی نبوی، سیرۀ نبوی، معارف قرآن و حدیث
نگاشتۀ علمی - اختصاصی یکی از انواع سه¬گانه نوشتارهای علمی است. شناخت این نوع از نگاشته و شباهت¬ها و تفاوت¬های آن نسبت به دو گونه دیگر، راه را برای متنوّع¬نگاری و بهره¬گیری بهتر از فرصت باز می¬کند. نوشتارهای علمی - اختصاصی، قالب¬های گوناگونی را پذیرا بوده، حجم¬های متفاوت و مطالب مفصّل و خلاصه را می-پذیرد. این¬گونه نیست که پژوهشگران، همواره فرصتی بسیار یا تحلیلی طولانی داشته باشند. گاهی زمان، کوتاه و نکته، کوچک، ولی قابل توجّه است. اگر نویسنده با قالب-های نگارش علمی در نوع اختصاصی، آشنا باشد، قدرت مانور بیشتری داشته و آسان¬تر و زودتر می¬تواند مطلوب خویش را به مخاطب، برساند. مقالۀ حاضر درصدد است با معرّفی نگاشتۀ علمی - اختصاصی، گونه¬ها و ویژگی¬های آن را بشناساند. گویا نوشتار حاضر، نخستین محصول بررسی میدانیِ جامعی دربارۀ این رده از نگاشته¬هاست که در قالب مقاله، ارائه می¬شود.
محمد مهدی احسانی فر
DOI : 0
کلمات کلیدی : انواع مقالات علمی، قالب های نگاشتۀ علمی، تنوّع در نوشتار، علوم قرآن و حدیث، علوم پشتیبان
مکتب حدیثی قم یکی از بزرگ¬ترین مکتب¬های حدیثی شیعه است. دیدگاه¬های این مکتب و رفتارهای آن تأثیر بسیاری بر دیدگاه و رفتار محدّثان دیگر داشته است. یکی از رفتارهای ویژه که در دوره¬ای از اوج مکتب قم رخ داد، اخراج سه نفر از محدّثان به سبب غلو و یک نفر به سبب نقل از ضعفا بود. قرارگرفتن احمد بن محمّد بن عیسی در مَسند مهم ریاست حوزۀ قم و اخراج گروهی از راویان نام¬دار، پرسشی است که همواره در مباحث حدیثی و رجالی مطرح می¬شود. تاکنون پاسخ¬های متعدّدی به این پرسش داده شده؛ امّا نویسنده بر این باور است که از رهگذر شناخت شخصیت¬های نام¬برده و نیز بازشناسی شخصیت ابن عیسی و همچنین توجّه به فضای آن دوره، می¬توان احتمالات دیگری نیز مطرح کرد. نگاشتۀ حاضر ابتدا شناسایی مختصری از موضوع غلو و مکتب قم ارائه کرده و سپس شخصیت ابن عیسی و محدّثان تبعیدشده را معرّفی می¬کند؛ آنگاه به تحلیل دربارۀ احتمالات دیگر نسبت به چرایی اخراج این افراد از قم، می¬پردازد.
محسن کرمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سهل بن زیاد، احمّد بن محمّد بن خالد برقی، ابوسمینه، حسین بن عبید الله المحرر، رمی به غلو، نقل از ضعفا، مکتب حدیثی قم، رجال، علوم حدیث
عالمان پیشینی شیعه، مجموعه¬ای از دلایل و قرائن را در اعتبارسنجی حدیث، مؤثّر می¬دانستند. آنها پس از استخراج روایت، برای یافتن این قرائن، به تخریج حدیث، همّت گماشته و آنگاه به اخراج آن اقدام می¬کردند. استخراج روایات و اخراج آنها در نهج ¬البلاغه، امر روشنی است؛ امّا آیا سید رضی به تخریج روایات هم اقدام نموده است؟ گرچه نویسنده، تخریج احادیث را در اثر خود نیاورده، ولی نشانه¬هایی دالّ بر این تلاش علمی در نهج البلاغه دیده می¬شود. پژوهش کنونی، با یافتن نشانه¬ها و بررسی آنها گامی برداشته تا نشان دهد که نویسندۀ نهج ¬البلاغه احتمالا پیش از اخراج احادیث، به تخریج آنها اقدام نموده است. اگر چنین چیزی ثابت شود، اعتبار نهج البلاغه افزایش خواهد یافت. با توجّه به نتایج این پژوهش و نشانه¬هایی که از تخریج سند، منبع، متن و محتوا، ارائه کرده، می¬توان به برخی از شبهه¬ها درباره کم¬همّتی سید رضی نسبت به نگاشته¬اش پاسخ داد.
عباس محمودی
DOI : 0
کلمات کلیدی : شریف رضی، اعتبارسنجی نهج البلاغه، گونه های تخریج، علوم و معارف حدیث
دعا راه نیایش با خدا و یکی از قالب‌های ارائۀ معارف است. این معارف به دلیل فراوانی، ژرف¬بودن و داشتن موضوعات انبوه، می¬تواند به‌عنوان دانشی مستقل ارائه شده و یا زیربنای شکل¬گیری و گسترش دانش¬های دیگر، باشد. گام نخست برای تولید این دانش، کشف، گرد‌آوری و سامان¬دهی موضوعات آن است. برخی از این موضوعات به‌صورت پراکنده در کتاب¬ها و پژوهش‌های حدیثی و دعایی بیان شده؛ ولی تاکنون فهرستی نسبتا جامع از موضوعات دانشی دعا ارائه نشده است. پژوهش حاضر، سعی کرده تا سرفصل‌های دانش دعا را ارائه نماید. نشان¬دادن گسترۀ معارف ادعیه و امکان بهره¬گیری از سرفصل‌های ارائه¬شده برای نگارش پایان¬نامه، مقاله و کتاب بخشی از بهره¬های این پژوهش است. این پژوهش در 14 بخش و به‌صورت درختی تنظیم شده است.
علی انجم شعاع
DOI : 0
کلمات کلیدی : فهم دعا، گونه های دعا، آداب دعا، ادبیات دعا، آسیب‌شناسی دعا، منبع شناسی دعا، علوم و معارف قرآن و حدیث
شعورداشتن انسان، مورد پذیرش همۀ اندیشمندان است. شعور موجودات دیگر شامل حیوانات، نباتات و جمادات، مسأله¬ای اختلافی است. پیش از بحث دربارۀ شعورداشتن یا نداشتن غیرِ انسان¬ها، نیاز است که معنای شعور، روشن شده و ارتباط آن با درک و علم مشخّص گردد. فیلسوفان، متکلّمان و تفکیکیان، دیدگاه¬های مختلفی داشته و هر گروه، از زاویه¬ای خاص به این موضوع، نگریسته است. قرآن و روایات به عنوان مهم‌ترین منابع آشنای با مخلوقات، ویژگی¬هایی برای شعور بیان کرده¬اند که بر پایۀ آن می¬توان این مفهوم را شناخت و ارتباط آن را با علم و ادراک، درک کرد. نوشتار کنونی که نخستین شماره از پیوسته مقالات «شعور موجودات از دیدگاه قرآن و روایات» است، به طور خلاصه، مهم¬ترین دیدگاه¬های لغویان، فیلسوفان مکاتب مختلف، متکلّمان مذاهب متفاوت و تفکیکیان را گرد آورده و با قرآن و حدیث، تطبیق داده است.
علی عظیمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مفهوم علم، ادراک موجودات، نور وجود، کلام نقلی، معارف قرآن و حدیث
محمد احسانی فر
DOI : 0
کلمات کلیدی : -
رسول طلائیان
DOI : 0
کلمات کلیدی : -

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :محمدمهدی احسانی فر
مدیر مسئول :محمدمهدی احسانی فر
سردبیر :محمدجواد حسنی
هیئت تحریریه :
علی انجم شعاع
ابراهیم عبدی
رضا عطایی
عباس محمودی
محمد واحدی نژاد
شاپا :
شاپا الکترونیکی :

نمایه شده