• فهرست مقالات ابراهیم عبدی

      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - کاربری سیاق متّصل برای فهم معنا با تمرکز بر مشتقّات «کتب» در نهج البلاغه
        ابراهیم عبدی
        یکی از راه‌های رایج در فهم متون مقدّس، بهره¬گیری از لغت¬نامه است. آن¬چه لغت‌نامه‌ها برای مخاطبان روشن می‌کنند، معنای ریشه، مشتقّات و کاربری‌هاست. چیزی که لغت¬نامه‌ها متکفّل آن نیستند، تبیین مراد جدّی متکلّم است؛ به همین دلیل از مصطلحاتی چون «یُقالُ کَذا وَ کَذا» استفاده چکیده کامل
        یکی از راه‌های رایج در فهم متون مقدّس، بهره¬گیری از لغت¬نامه است. آن¬چه لغت‌نامه‌ها برای مخاطبان روشن می‌کنند، معنای ریشه، مشتقّات و کاربری‌هاست. چیزی که لغت¬نامه‌ها متکفّل آن نیستند، تبیین مراد جدّی متکلّم است؛ به همین دلیل از مصطلحاتی چون «یُقالُ کَذا وَ کَذا» استفاده می¬کنند. این مشکل برای مخاطب امروزین که از زمان صدور متون مقدّس، فاصلۀ‌ زیادی گرفته، بیشتر می¬شود. برای حلّ این مشکل می¬توان به قواعد زبانی پناه برد. یکی از این قواعد، سیاق است. دانشمندان اصول، تفسیر و علوم قرآن از این قاعده برای فهم کلام مخاطب سود برده‌اند. تاکنون نوشتارهای مختلفی به کاربری سیاق، توجّه کرده و نوشتار حاضر با تأکید بر روش تطبیقی، قواعد سیاقی را بر ریشۀ «کتب» در نهج البلاغه پیاده می¬کند. تبیین سیاق متّصل و اهمّیت آن و بررسی نقش سیاق متّصل در فهم معنای «کتب» در نهج البلاغه با روش آمارگیری عددی، بخش¬های این مقاله را شکل می¬دهد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - نظام هدایت و شاخصه های آن در قرآن کریم
        ابراهیم عبدی
        هدایت، برترین وظیفۀ حجج الهی علیهم‌السّلام است. همۀ گفتارها و رفتارهای ایشان ذیل مفهوم هدایت انسان جای می‌گیرد. نادیده‌انگاری این تکلیف در تحلیل رفتار حجّت‌های الهی، تحلیل‌گر را دچار سردرگمی می‌کند. قرآن کریم راه هدایت را تبیین کرده و می‌توان با کنارهم‌قراردادن آیات کری چکیده کامل
        هدایت، برترین وظیفۀ حجج الهی علیهم‌السّلام است. همۀ گفتارها و رفتارهای ایشان ذیل مفهوم هدایت انسان جای می‌گیرد. نادیده‌انگاری این تکلیف در تحلیل رفتار حجّت‌های الهی، تحلیل‌گر را دچار سردرگمی می‌کند. قرآن کریم راه هدایت را تبیین کرده و می‌توان با کنارهم‌قراردادن آیات کریمه، فرایندی را برای آن تصویر کرد. این نوشتار بر آن است تا نظام‌وارۀ هدایت را در قرآن کریم به تصویر بکشد. از این رو شاخصه‌های هفت‌گانه‌ای برگرفته از 309 آیه، طرّاحی کرده است. در بررسی مشتقات «هدایت» مباحث ادبی، تفسیری و اصولی مطرح شده و واژگان هم‌نشین مورد توجّه قرار می‌گیرد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - جایگاه نظام هدایت در تحلیل رفتارهای امیر مؤمنان علیه السلام
        ابراهیم عبدی
        تحلیل برخی از کنش ها و واکنش های امیر مؤمنان علیه السلام برای دوست‌دارانشان نیز سخت است. این رفتارها با روند عمومی و مردم پسند هم‌گون نبوده و موجب تعجّب می شود. پذیرش درخواست مشاوره به خلفای سه گانه، پاسخ‌گویی به پرسش توحیدی در میانه نبرد جمل و تأخیر چندماهه در نبرد صفّ چکیده کامل
        تحلیل برخی از کنش ها و واکنش های امیر مؤمنان علیه السلام برای دوست‌دارانشان نیز سخت است. این رفتارها با روند عمومی و مردم پسند هم‌گون نبوده و موجب تعجّب می شود. پذیرش درخواست مشاوره به خلفای سه گانه، پاسخ‌گویی به پرسش توحیدی در میانه نبرد جمل و تأخیر چندماهه در نبرد صفّین با وجود آمادگی سپاه ده‌ها هزارنفری ایشان، نمونه‌هایی از این رفتارهاست. این شیوه تعامل، با روش رایج سیاست‌مداران و رهبران جوامع متفاوت است. در پاسخ به چرایی این رفتارها، حفظ مصلحت اسلام و مردم و یا جلوگیری از تضییع حقوقشان بیان شده است. این نوشتار درصدد است تا برای فهم این رفتارها، آن را بر دو گزاره بنیادین پایه گذاری کند؛ نخست، شناختِ درست وظیفه هدایت‌گریِ امام به عنوان حجّت الهی و دوم، دید فرازمند امام نسبت به آفریدگان الهی. به همین روی، رفتار امام در نظام هدایت الهی تحلیل شده است نه از زاویه نگرش سیاست مداران. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - نگاهی به فراز «بَدَنُهُ غافِلٌ لِسُکونِ عُروقِهِ» و عواقب کم‌تحرّکی
        علی انجم شعاع ابراهیم عبدی
        موضوع دعای پنجاه‌ و دوم صحیفه سجّادیه، یادکرد برخی از حالات بندگان و خوی ناپسند آن‌ها و درخواست رحمت از خداوند است. امام سجّاد علیه السلام در این دعا کم‌تحرّکی را یکی از ویژگی‌های ناپسند فردی شمرده‌اند. ایشان به درگاه الهی عرضه می‌دارند: فَاَساَلُكَ یا مَولای سُآلَ مَن چکیده کامل
        موضوع دعای پنجاه‌ و دوم صحیفه سجّادیه، یادکرد برخی از حالات بندگان و خوی ناپسند آن‌ها و درخواست رحمت از خداوند است. امام سجّاد علیه السلام در این دعا کم‌تحرّکی را یکی از ویژگی‌های ناپسند فردی شمرده‌اند. ایشان به درگاه الهی عرضه می‌دارند: فَاَساَلُكَ یا مَولای سُآلَ مَن ... بَدَنُهُ غافِلٌ لِسُكونِ عُروقِهِ. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - نظام‌واره مدیریت تحصیلی طلبه
        ابراهیم عبدی
        واژه «تحصیل» فرایندی را از آغاز یادگیری تا پایان آن در خود، جای داده است. وقتی سخن از درس‌خواندن می‌شود، تصوّر اوّلیه این است که یک کتاب و یک رشته مطالب، توسّط استاد به شاگرد، منتقل شده و پس از مدّتی، آزمون و در نتیجه، قبولی یا عدم قبولی رخ می‌دهد. حال وقتی کنش‌ها و واک چکیده کامل
        واژه «تحصیل» فرایندی را از آغاز یادگیری تا پایان آن در خود، جای داده است. وقتی سخن از درس‌خواندن می‌شود، تصوّر اوّلیه این است که یک کتاب و یک رشته مطالب، توسّط استاد به شاگرد، منتقل شده و پس از مدّتی، آزمون و در نتیجه، قبولی یا عدم قبولی رخ می‌دهد. حال وقتی کنش‌ها و واکنش‌های فرد یادگیرنده را بررسی کنیم به این امور برمی‌خوریم: باورها، تأثیر باورها بر رفتارها، خانواده، دوستان، جامعه و مسائل آن، تأثیر پاسخ مسائل جامعه بر روند تحصیل و ... . همه اینها، به تناسب خویش، برآموزش فرد، اثرگذار است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - مطالعات اجتماعی بر پایۀ قرآن و سنّت از دیرباز تا امروز؛ کاستی‌ها و آسیب‌ها
        ابراهیم عبدی
        مطالعۀ گزاره‌های اجتماعی در دین و رفتارهای معصومان‌^ گسترده و پُرارزش است. نهج‌البلاغه یکی از مهمترین منابع دینی، توجۀ ویژه‌ای به مباحث اجتماعی دارد؛ اما در شروح نهج‌البلاغه و نگاشته‌های پیرامونی آن، کارهای کم‌حجمی نسبت به مطالعات اجتماعی دیده‌ام. در مراکز آموزشی هم به‌ چکیده کامل
        مطالعۀ گزاره‌های اجتماعی در دین و رفتارهای معصومان‌^ گسترده و پُرارزش است. نهج‌البلاغه یکی از مهمترین منابع دینی، توجۀ ویژه‌ای به مباحث اجتماعی دارد؛ اما در شروح نهج‌البلاغه و نگاشته‌های پیرامونی آن، کارهای کم‌حجمی نسبت به مطالعات اجتماعی دیده‌ام. در مراکز آموزشی هم به‌صورت محدود به این موضوع پرداخته‌اند و کمتر دانشگاهی در سرفصل‌های درسی خود به مطالعات اجتماعی در دین اشاره کرده است. در اصول مطالعه‌ای یک دانش، باید از پیشینۀ آن شروع کنیم؛ زیرا فهم پیشنیه، یعنی فهم تولد دانش است و گذر زمان در همه جایِ دانش حاضر می‌باشد و لحظه‌به‌لحظه دانش را معنا می‌کند. به همین منظور برای مطالعۀ پیشینۀ دانش علوم اجتماعی، کتابخانۀ دانشگاه خوارزمی کرج را در نظر گرفتم تا چهره کلی مطالعۀ دانش علوم اجتماعی از آغاز تا کنون را واکاوی کنم و گزاره‌های اجتماعی قرآن و رفتارهای معصومان‌^ (از پیامبر‌| تا امام مهدی‌×) را جستجو نمایم. جزييات مقاله