گونهشناسی مصادیق رزق در دعاهای اهل بیت علیهم السلام با محوریت کتاب «موسوعة الادعیة»
محورهای موضوعی :عبدالله بختیار 1 * , احسان پوردوانی 2
1 - مرکز تخصصی علوم حدیث حوزه علمیه قم
2 -
کلید واژه:
چکیده مقاله :
رزق و روزی از بنیادیترین نیازهای انسان در همه مراحل زندگی است. شناخت ابعاد این نیاز و درخواست آن از خداوند متعال، نشانهای از عبودیت و کمال مؤمنان به شمار میرود. قرآن کریم و سنّت معصومان علیهم السلام به عنوان دو منبع غنی و معتبر، مصادیق گوناگون رزق را تبیین کردهاند. شناسایی این مصادیق از زبان امامان علیهم السلام، گامی در مسیر بندگی و زیست مؤمنانه است. بررسی روایات اهل بیت علیهم السلام نشان میدهد که ایشان، رزق را در معنایی گسترده به کار بردهاند و طیف گستردهای از نعمتهای مادّی و معنوی را مشمول آن دانستهاند. هدف این پژوهش، شناسایی و معرّفی انواع مصادیق رزق در دعاهای اهل بیت علیهم السلام است. این تحقیق با روش کتابخانهای و با جستوجوی واژگان کلیدی همچون «ارزقنی»، «ارزقنا» و مشتقّات آنها انجام شده است. تمرکز پژوهش بر کتاب «موسوعة الادعیة» به عنوان یکی از جامعترین مجموعههایی است که دعاهای امامان معصوم^ را گردآوری کرده است. یافتهها نشان میدهد که مصادیق رزق در دو دسته کلّی جای میگیرند: نخست، رزق مادّی، شامل نیازهای ملموس زندگی. دوم، رزق معنوی، شامل نعمتهای غیر مادّی همچون علم، تقوا، صبر و سایر فضایل اخلاقی. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بیش از ۷۰ درصد مصادیق رزق، به رزقهای معنوی اختصاص دارد. این آمار نشان از نگاه تعالیبخش اهل بیت علیهم السلام به نیازهای انسانی دارد؛ همچنین دعاهای رزق، شامل نیازهای پایه، نیازهای اجتماعی و نیازهای متعالی است که هرکدام بیانگر شاخصههای زیست مؤمنانه است.