مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-2676 8 30 2026 9 11 آسیب‌شناسی آموزش ادبیات عربی در نظام حوزه پی‌آمدهای روش‌های تجزیه‌ای در فهم متون عربی‌، ترجمه و تفسیر قرآن 45 77 fa سید محمد کاظم حسینی حکیم سید محمد علی هاشمی 2026 9 11 <p>مساله بنیادین در حوزه مطالعات زبانی علوم دینی، سیطره نگاه «تجزیه&zwnj;گرا» و «قاعده&zwnj;محور» به&zwnj; جای «کاربردی&zwnj;محور» بودن متون آموزشی است که میان دانش ادبی و فرآیند استنباط علوم اسلامی، گسستی عمیق ایجاد کرده است؛ به&zwnj;گونه&zwnj;ای که پژوهشگران، علی&zwnj;رغم تسلّط بر قواعد صرفی و نحوی، در فهم «مراد جدّی» متکلّم و تحلیل شبکه&zwnj;ای واژگان قرآن و احادیث، با بن&zwnj;بست مواجه می&zwnj;شوند. مصاحبه حاضر، با پرداختن به این مشکل، تبیین می&zwnj;کند که متون آموزشی فعلی، نه بر اساس نیازهای تفسیری و فقهی، بلکه بر پایه سنّت&zwnj;های آموزشیِ انتزاعی شکل گرفته&zwnj;اند و خروجی آنها، ضعف در معنا&zwnj;شناسی واژگان و نارسایی در درک سیاق&zwnj;های پیچیده است. ضرورت این بحث، از آنجا ناشی می&zwnj;شود که هرگونه خطا در مبانی ادبی، مستقیماً به انحراف در فتوا و تفسیر می&zwnj;انجامد؛ در نتیجه، روند آموزش ادبیات در حوزه&zwnj;های علمیه، نیازمند گذار از رویکردهای تجزیه&zwnj;ای صِرف، به سمت رویکردهای متن&zwnj;گرا، سیاق&zwnj;محور، پیام&zwnj;پایه و مبتنی بر نظریات نوین زبان&zwnj;شناسی، ادبیّات و نقد ادبی است. بر این اساس، پرسش اصلی آن است که چگونه می&zwnj;توان با کاربست دستاوردهای نوین زبان&zwnj;شناسی و بازنگری اجتهادی در قواعد ادبیات عربی، نظام پژوهشی و آموزشی لغت و ادبیات را در حوزه&zwnj;های علمیه، ارتقا داده و خلأهای روش&zwnj;شناختی در تفسیر قرآن و استنباط فقهی را برطرف کرد؟ از ویژگی&zwnj;های برجسته این مصاحبه، ارائه راه&zwnj;کار عینی، عملی و تجربه&zwnj;شده، مبتنی بر روش طبیعی یادگیری زبان، نقد علمیِ رویکردهای رایج تفسیری و ریشه&zwnj;شناسی&zwnj;های لغوی و ترسیم یک نقشه راه جامع علمی از مبانی معرفت&zwnj;شناختی گرفته تا نظریه متنی و تفسیری جهت تحقّق کلان&zwnj;پروژه «اجتهاد در ادبیات» است.</p> http://majaleh-a.ir/fa/Article/Download/54763