مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-2676 8 30 2026 9 11 پیوند صرف، لغت و ترجمه؛ حلقه مفقوده فهم متن در نظام آموزشی حوزه 98 124 fa احسان الله درویشی دانشگاه قم احمد براریان 2026 9 11 <p>دانش صرف، با وجود جایگاه بنیادین آن در شناخت ساختار واژگان و زمینه&zwnj;سازی برای فهم متون دینی، در نظام آموزشی حوزه&zwnj;های علمیه با چالش&zwnj;هایی مانند جدایی از دیگر دانش&zwnj;های ادبی و همچنین دور شدن از هدف غایی خود، یعنی فهم قرآن و حدیث، مواجه شده است. حجّت الاسلام و المسلمین احسان &zwnj;الله درویشی، پژوهشگر و مدرّس حوزه علمیه، به واکاوی وضعیت جاری این دانش می&zwnj;پردازد. مساله اصلی، گسست موجود میان دانش صرف با دانش&zwnj;های لغت، نحو، بلاغت و ترجمه از یک سو، و فقدان رویکرد مساله&zwnj;محور در عرصه آموزش و پژوهش از سوی دیگر است؛ کاستی&zwnj;ای که سبب شده برخی از طلّاب با وجود فراگیری قواعد نظری، در کاربست آنها برای حلّ مسائل واقعی مرتبط با فهم آیات و روایات، ناتوان بمانند و بسیاری از پژوهش&zwnj;های ادبی نیز به جای گره&zwnj;گشایی از متون دینی، به سمت مباحث انتزاعی و کم&zwnj;ثمر سوق یابند. اهمّیت و ضرورت این مساله در آن است که صرف، حلقه نخست از زنجیره فهم متن است و هرگونه ضعف در آن، تمام مراحل بعدی تفسیر، ترجمه و استنباط را تحت تأثیر قرار می&zwnj;دهد. پرسش محوری مصاحبه چنین است که با چه روش&zwnj;ها و رویکردهایی می&zwnj;توان آموزش و پژوهش در دانش صرف را به گونه&zwnj;ای متحوّل ساخت که با دانش&zwnj;های لغت و ترجمه پیوندی ناگسستنی یابد، بر محور مسائل واقعی قرآن و حدیث شکل بگیرد و در نهایت، طلبه را به توانایی تحلیل دقیق و کاربردی متون دینی برساند؟ ویژگی شاخص این مصاحبه، ارائه یک افق روشن و چندبُعدی برای پژوهش&zwnj;های صرفی و لغوی است که همزمان به «مساله&zwnj;محوری» بر اساس آیات و روایات، «پیوستگی میان&zwnj;رشته&zwnj;ای» صرف با لغت و ترجمه، «آسیب&zwnj;شناسی آموزشی» و «طرّاحی پژوهش&zwnj;های میدانی جهت اصلاح کتاب درسی و روش&zwnj;های آموزشی» می&zwnj;پردازد و با ذکر نمونه&zwnj;های متعدّد از خطاها و ظرفیت&zwnj;های تحلیل صرفی، نقشه راهی عملی را برای پیوند دوباره این دانش با هدف اصلی&zwnj;اش یعنی خدمت به فهم معارف دینی ارائه می&zwnj;کند.</p> http://majaleh-a.ir/en/Article/Download/54765