مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-2676 7 28 2026 7 5 رویکرد شیخ صدوق به روایات تفسیر منسوب به امام عسکری علیه السلام مطالعه‌ای در روش نقل و گزینش 36 55 fa امیرحسین دهقان انارستانی 2026 7 5 <p>نوشتار حاضر به تبیین روش شیخ صدوق در نقل و گزینش روایات تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه السلام اختصاص یافته است. شیخ صدوق، با وجود تردید و ضعفی که نسبت به این منبع روایی وجود دارد، احادیثی را از این تفسیر با طریقی ضعیف نقل کرده است. مجموع این متون 25 روایت است که با حذف موارد تکراری به 14 روایت می&zwnj;رسد که 13 روایت آن در مجموع 101 روایت اوّل کتاب تفسیر وجود دارد. این احادیث، حاوی معارف اخلاقی، تفسیری، اعتقادی، فقهی و تاریخی است که در کتاب های التوحید، عیون اخبار الرضا، معانی الاخبار، الامالی، علل الشرائع، من لا یحضره الفقیه و صفات الشیعه نقل شده&zwnj;اند. بیشترین روایت، در عیون اخبار الرضا و کمترین روایت، در الفقیه و صفات الشیعة نقل شده است. از آن&zwnj;جایی که شیخ صدوق از محدّثان به&zwnj;نام شیعی است، تحلیل عملکرد و شیوه مواجهه او با روایات یک منبع ضعیف می&zwnj;تواند نشانگر شیوه تعامل قدمایی با این&zwnj;گونه تراث باشد. نویسنده در این تحقیق پس از معرّفی تفسیر و بیان اقوال در انتساب آن، به عملکرد شیخ صدوق در خصوص این تفسیر از جهت میزان نقل و رتبه منابع پرداخته است و در آخر به تحلیل شیوه گزینش شیخ صدوق نیز اشاره می&zwnj;کند. در نهایت به نظر می&zwnj;رسد رویکرد وی مبتنی بر گزینش محتوایی روایات بوده است. آن&zwnj;چه شیخ صدوق از این تفسیر نقل کرده، یا بخشی از آن دارای مشابه محتوایی است و یا از دسته منفرداتی است که تعارض و مخالفتی با منابع شیعی نداشته است. این نکته، از جمله مؤلّفه&zwnj;های مهمّ شیخ صدوق در گزینش روایات تفسیر امام حسن عسکری علیه السلام به شمار می&zwnj;آید.</p> http://majaleh-a.ir/en/Article/Download/54004