مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228حدیث‌خوانی؛ تاریخچه، قواعد و فوایدfaعباسمحمودی20231228حدیث‌خوانی، شیوه‌ای از فعالیت علمی است که در گذشته، مورد توجّه حوزه‌های علمیه بود. در دهه‌های پیشین نیز جلسات حدیث‌خوانی به صورت پراکنده و بیشتر با عنوان درس اخلاق، برگزار می‌شد. از سال 1390 خورشیدی، با همّت انجمن حدیث حوزه علمیه قم و مرکز تخصّصی حدیث، برگزاری کلاس‌های قرائت و شرح حدیث آغاز شد. با پیگیری¬ بسیار، این فعالیت علمی که با هدف احیای سنّت حدیث‌خوانی پایه‌گذاری شد، توانست یک سال بعد، نظر شورای محترم عالی حوزه را جلب نموده و مجوّز رسمی دریافت نمایدhttp://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45262

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228قمر در عقرب، شناخت، امور ممنوع و راه‌های رهاییfaعلیانجم شعاع120231228روایات اهل بیت علیهم السلام درباره پدیده‌ای آسمانی به نام «قمر در عقرب» سخن به میان آورده‌اند. گروهی از احادیث، انجام برخی کارها را در ایّام قمر در عقرب نهی کرده‌اند و گروهی دیگر، راه‌هایی را برای رهایی از اثرات این پدیده بیان نموده‌اند. در این پژوهش، هر دو دسته از روایات، تبیین می‌شود. تاکنون بررسی جامعی درباره احادیث این پدیده‌ نجومی انجام نگرفته؛ درحالی‌که پرداختن به آن، به دلیل ابتلای عمومی، داشتن عواقب و جدّیت معصومان علیهم السلام در بیان این موضوع، ضروری است. شناخت این پدیده و راهکارهای رهایی از عواقب آن، می‌تواند افرادی که مجبور به انجام کاری در این اوقات هستند کمک نماید. در متن حاضر، ابتدا توضیحاتی درباره شناخت این پدیده و میزان نفوذ آن ارائه شده و سپس برخی از کارهایی که در هنگام قمر در عقرب نهی شده، تبیین می‌گردد. در پایان، راهکارهایی برای رهایی از عواقب این پدیده بیان خواهد شد.http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45264

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228بایسته‌ها و معیارهای انفاق بر پایه نصوص وحیانیfa محسنشهیدی202395توجّه به مفهوم انفاق از منظر قرآن کریم و روایات معصومان علیهم السلام سبک صحیح و اسلامی هزینه کردن مال را برای انسان نمایان می‌سازد. نوشتار حاضر، پژوهشی نظری در حوزه فرهنگ قرآنی است که با روش بنیادی ـ توصیفی و با استفاده از اسناد و مدارک کتابخانه‌ای و با هدف یافتن بایسته‌ها و معیارهای انفاق از منظر نصوص وحیانی تدوین شده است. در این راستا موضوعات کلّی اخلاص، اعتدال، کیفیت و کمیّت انفاق، اولویت بندی مصرف و شرایط دیگر انفاق از آیات قرآنی استخراج گشته و سپس با توجّه به منابع تفسیری و روایات معصومان علیهم السلام بررسی شده‌اند. شناخت و رعایت این معیارها، سبک انفاق و هزینه‌کرد اموال در معیشت دینی انسان را بر اساس آموزه‌های قرآنی و روایی، رشد داده و فرهنگ انفاق را در جامعه جاری می‌سازد.http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45265

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228باب اشتغال از دیدگاه نحو معناگرا در کتاب معانی النحو با تطبیق بر آیات قرآن کریمfaعلیتحویلیان20221128بحث اشتغال، یکی از مسائل مهم در علم نحو است که باعث تغییر در ساختار عادی جمله شده و با چینش جدید کلمات، در معنای جمله تغییر ایجاد می‌کند. این تغییر ساختاری در کنار شباهت این قالب بیانی با اسلوب‌های دیگر مانند تقدیم مفعول‌به، اهمیت بررسی و فهم معنای این باب را دوچندان می¬کند. در کتب نحوی بحث‌های فراوانی پیرامون بررسی احکام لفظی باب اشتغال مطرح شده امّا غرض استعمالی این باب کمتر مورد توجّه قرار گرفته¬ است. به همین دلیل در این نگاشته تلاش شده تا با تکیه بر کتاب «معانی النحو» اثر فاضل سامرّایی به شناخت معنای باب اشتغال و تطبیق آن بر آیات قرآن کریم پرداخته ‌شود. ساختار باب اشتغال، از جهت خبردادن از اسم پیشین، شبیه مبتدا و خبر است ولی وجود تفاوت اعرابی و اسلوب خاص، سبب شده است که نوعی اِخبار ثانوی و فرعی در آن صورت پذیرد.http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45266

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228مخالفان انتخاب جانشین پیامبر صلی الله علیه و آله در سقیفه (2)faمحمدحسینفیض اخلاقی1سید حسنفاطمی (موحد)دانشگاه اراک202383واقعه سقیفه، پس از رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله، نخستین گام عملی جهت ایجاد اختلاف میان مسلمانان بوده است. در سقیقه بنی‌ساعده، عدّه‌ای از صحابه بر خلاف وصیّت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره خلافت امیر مؤمنان علیه السلام، ابوبکر را به عنوان جانشین آن حضرت انتخاب کردند. از این رو، جریان سقیفه، فراز مهمّی در تاریخ به شمار می‌رود که باید از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار بگیرد. یکی از ادّعاهای برخی از علمای اهل سنّت، بیعت اهل حلّ و عقد با ابوبکر است. ادعایی که در مقاله «بررسی حضور اهل حلّ و عقد در انتخاب خلیفه اوّل با شناخت فهرستی حاضران در سقیفه بنی‌ساعده» رد شد. در مقاله کنونی به اسامی کسانی که با انتخاب خلیفه در سقیفه و خلافت ابوبکر مخالف بودند اشاره می‌شود تا ادّعای یادشده، بیش از پیش نقد و رد شود. در برخی از منابع معاصر، نام 48 تن از مخالفان برده شده، امّا پژوهش حاضر 72 تن از مخالفان ابوبکر را معرّفی و چگونگی مخالفتشان را تبیین کرده است. در مقاله پیشین به نام 35 نفر از مخالفان ابوبکر اشاره شده بود و این مقاله به 37 تن دیگر می‌پردازد. http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45267

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228معرّفی یکصد منبع برای پژوهش دربارۀ کتاب فصل الخطاب محدّث نوریfaکاظماستادی2023810کتاب «فَصلُ الخِطاب فی تَحریفِ کِتابِ رَبّ الاَرباب» اثر میرزا حسین نوری (م1320ق)، جنجالی¬ترین کتاب قرآنی دو قرن اخیر می‌باشد که در آن حدود هزار روایت مطرح نموده است. با توجّه به موقعیّت و شخصیّت محدّث نوری و تأثیرگذاری کتاب وی در مناقشات کلامی میان شیعه و اهل ‌سنّت و نیز اهمّیت فوق‌ العادۀ مسأله، لازم می‌نمود تا مأخذشناسی‌ جدید و به‌روزی که در آن، مشخّصات غالب نوشته‌های پیرامون کتاب فصل ‌الخطاب وجود داشته باشد، در دسترس پژوهشگران قرار گیرد تا با توجّه به آن به پاسخگویی به شبهات و تحقیقات جدید در این زمینه بپردازند. در مقاله حاضر، مجموعه‌ای با حدود یکصد عنوان از منابع پیرامون کتاب فصل الخطاب، با اطّلاعات شناسنامه‌ای، معرّفی شده است. http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45268

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریدانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-267662220231228بررسی متن «هلال محرّم و پیراهن خونین امام حسین علیه السلام»fa وحید عیسوند براتی2023526قیام امام حسین× واقعه‌ای بی‌نظیر بود که تأثیر بزرگی بر تاریخ اسلام گذاشت. در کتاب‌های حدیثی روایات فراوانی درباره این واقعه نقل شده است. اقبال درست شیعیان به این موضوع، زمینه‌ای شد تا عدّه‌ای، متونی فاقد اعتبار را درباره واقعه عاشورا به معصومان علیهم السلام نسبت دهند و از این راه، مقاصد مختلفی را دنبال کنند. در این نوشتار یکی از متون منسوب به ائمّه^ درباره ورود به ماه محرّم و اقامه عزا برای امام حسین علیه السلام بررسی می‌شود. این روایت در فضای مجازی و برخی از منابر به «حدیث هلال محرّم» معروف شده است. http://majaleh-a.ir/ar/Article/Download/45269