مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث 4695-2676 7 28 2026 7 5 زبان در هشت پرده، گفت‌وگویی درباره اهداف فقه اللّغة 101 117 fa محمد امین مومنی احمد براریان 2026 7 5 <p>دانش&zwnj;های ادبیات عرب، به جهت نقشی که در فهم دقیق متون دینی دارند، همواره در کانون توجّه عالمان حوزه بوده&zwnj;اند. با این حال، بی&zwnj;اعتنایی به دانش فقه اللّغة در برنامه آموزشی ـ پژوهشی حوزه طیّ دو قرن اخیر و کم&zwnj;توجّهی پژوهشی به دانش صرف در میان طلّاب علوم دینی، لزوم اهتمام جدّی&zwnj;تر به این دو عرصه ادبی و پر کردن خلأهای پژوهشی مرتبط با آنها را برجسته ساخته است. حجّت الاسلام و المسلمین محمّد امین مؤمنی، مدرّس، نویسنده و پژوهشگر ادبیات عرب در این مصاحبه با رویکردی نقّادانه به واکاوی جایگاه دانش «فقه اللّغة» در منظومۀ علوم ادبی و اهداف کلان این دانش می&zwnj;پردازد. مساله اصلی که در این مصاحبه تبیین می&zwnj;شود، خلأهای مهم و آشفتگی روش&zwnj;شناختی در پژوهش&zwnj;های ادبیات عرب، به&zwnj; ویژه در حوزه صرف و لغت است؛ وضعیتی که در آن، مرزهای دقیق دانش&zwnj;هایی چون فقه اللّغة با علم اللغة و زبان&zwnj;شناسی مشخّص نیست و نبود «اصولِ» مدوّن برای استدلال در صرف، لغت و بلاغت، تحلیل ادبی متون دینی را با چالش&zwnj;هایی مواجه ساخته است. اهمّیت و ضرورت این مساله در تأثیر مستقیم آن بر فهم قرآن و حدیث آشکار می&zwnj;شود؛ چه آن&zwnj;که فقدان روش مشخّص برای کشف قواعد و تحلیل متون دینی می&zwnj;تواند به برداشت&zwnj;های نادرست از آیات و روایات یا تولید قواعد ناهمخوان با این متون بینجامد. بر این اساس، مصاحبه پیشِ رو، چیستی، اهداف و ضرورت&zwnj;های پژوهشی دانش فقه اللّغة را مورد سؤال قرار داده و چگونگی جهت&zwnj;دهی به پژوهش&zwnj;های این عرصه برای رفع نیازهای واقعی در راستای خدمت به فهم قرآن و حدیث را به بحث می&zwnj;گذارد. ویژگی شاخص این مصاحبه، فراتر رفتن از بحث&zwnj;های کلّی و ارائه یک نقشه راه نظام&zwnj;مند و کاربردی در قالب هشت هدف پیشنهادی برای فقه اللّغة است. این هشت هدف با ذکر مثال&zwnj;های متعدّد و عینی از تأثیر مباحث لغوی، صرفی و لهجه&zwnj;ای بر تفسیر آیات قرآن، ضرورت پژوهش&zwnj;های میان&zwnj;رشته&zwnj;ای و بنیادین در ادبیات عرب را به &zwnj;شکلی ملموس آشکار می&zwnj;سازد.</p>

http://majaleh-a.ir/fa/Article/Download/54009